Son yıllarda hayatımıza giren ve adeta onsuz yapamadığımız aletlerin başında uzaktan kumandalar geliyor. Evimizin garajını, kapısını onunla açıp kapıyoruz. Televizyon, müzik seti, klimalar ve birçok ev aleti de artık hep uzaktan kumandalarla kullanılıyor.Uzaktan kumanda ile oturduğumuz yerden birçok işi yapmak iyi hoş da, bu hareketsizlik pek çok hastalığa adeta davetiye 
çıkarıyor çünkü uzaktan kumanda insanları tembelleştiriyor, hareketlerini azaltıyor.
Oysa hareket etmek kalp hastalıklarından akciğer hastalıklarına, sindirim şikâyetlerinden, hipertansiyona, damar setliğine, şeker hastalığına kadar pek çok rahatsızlığın başta gelen ilacıdır. Birçok araştırma, düzenli spor ve egzersiz yapan kişilerde kanserlerin bile az görüldüğünü gösteriyor. Uzmanlar her yaştan insanın sağlıklı olabilmek için spor ve egzersiz yapmaları gerektiğini vurguluyor.
Uzaktan kumandaların sebep olduğu hareketsizlik, özellikle yaşlı insanlar için henüz farkında olmadığımız önemli bir tehlikeyi de beraberinde getiriyor: Akciğer ambolisi!
Akciğer ambolisi, teşhis edildiğinden daha çok rastlanan, yaşlılarda ölüm sebeplerinin başında gelen bir hastalıktır. Özellikle ani yaşı ölümlerinin pek çoğundan akciğer ambolisi sorumludur.
Akciğer ambolisi nedir?
Akciğer ambolisi, akciğer damarlarının bir kan pıhtısı ile tıkanmasına bağlı olarak gelişen bir tablodur. Pıhtının kaynağı çoğu zaman bacakların derin toplardamarlarıdır.
Bacak toplardamarlarında pıhtı oluşumuna yol açan üç önemli faktör vardır:
- Kanın damarlarda birikmesi
- Damar duvarının zedelenmesi
- Kanın koyulaşması
Uzun süre hareket etmeden oturmak kan akımının yavaşlamasına ve kanın bacak toplardamarlarında birikmesine neden olur. Hareketleri zaten azalmış olan yaşlılarda uzaktan kumandalar önemli bir hareketsizlik nedenidir. Hem uzun süreli oturmak ve hem de bacakların sarkıtılması toplardamarlardaki kan akımının yavaşlatarak pıhtı oluşumuna zemin hazırlar. Bacak damarlarında oluşan pıhtılar buradan koparak akciğer damarlarını tıkarlar ve akciğer ambolisi adı verilen hastalığa neden olurlar.
Akciğer ambolisinin belirtileri
Akciğer ambolisinin belirtileri tıkanan akciğer damarının büyüklüğüne göre farklıdır. Pıhtı çok büyük ise kişi aniden fenalaşıp daha ne olduğu anlaşılamadan ölebilir. Daha küçük pıhtılar, ani başlayan nefes darlığı, göğüs ağrısı, öksürük, öksürükle kan tükürülmesi, çarpıntı, ateş, sıkıntı hissi gibi değişik belirtilere neden olurlar.
Akciğer ambolisi acil bir durumdur. Hemen tanınıp tedavi edilmezse, ölümle sonlanabilir. Tedavi heparin (kanı sulandıran ve yeni pıhtı oluşumunu önleyen) veya trombolitik (pıhtı eriten) ilaçlarla yapılır.
Tavsiyeler
Akciğer ambolisi yaşlılarda önemli bir ölüm sebebi olan, ancak önlenmesi de mümkün olan bir hastalıktır. Pıhtı oluşumu bakımından risk altında olan kişilerin aşağıdaki tavsiyelere dikkatle uymaları gerekir. Yüksek riskli hastalara ise kanı sulandıran ilaçlar verilmelidir.
- Uzaktan kumandayı mümkün olduğunca az kullanın
- Tüm işlerinizi kendiniz yapın
- Düzenli olarak yürüyüş ve egzersiz yapın
- Oturduğunuz zaman bacaklarınızı sarkıtmayın, yükseğe koyun
- Bacaklarınıza kan dolaşımını artırıcı egzersizler uygulayın
- Çok sıkı çoraplar ve jartiyer kullanmayın
- Hareketsiz olarak uzun süre ayakta kalmayın
- Bol sıvı alın. Sigara, alkol ve kafeinli içeceklerden uzak durun.
