İnsan bazen en uzun konuşmalarını hiç konuşmadan yapar. Bir duruşun, bir bakışın içinde saatlerce süren cümleler, bir susuşun kıyısında söylenememiş itiraflar ve binlerce kelime vardır. Dil sustuğunda iletişim bitmez, yalnızca biçim değiştirir.
İki çift göz aynı hizada buluştuğunda, zamanın dokusunda belirsiz bir yırtılma gerçekleşir. Dilin üzerindeki o ağır yük kalkar ve bakışların taşıdığı berrak anlamlar aradaki mesafeyi hükümsüz kılar. Söylenmeyen her cümle, bilincin kuytularında kuleler inşa eder.
Hiçbir uzun nutuk, bir gözün çeperine çökmüş o hüzünlü ve duru suskunluk kadar derin bir kabullenişi anlatamaz. Gürültünün hecelerini kıran o derin suskunluk, iki ruhun arasında uzanan görünmez ve sarsılmaz bir ipek iplik gibi gerilir. İnsan, ses tellerinin hantallığını kenara bıraktığı an, evrenin en saf ve yalın fısıltılarını dinlemeye başlar.
Bazen sözler dudaklardan çıkmayı reddeder, insanın içinde yankılanmayı seçer. O yüzden sessizlik, kimi zaman kelimelerin ulaşamadığı yerlere uzanan gizli bir köprüdür.
Bazı insanlar birbirleriyle konuşmaz, fakat ruhları uzun zamandır birbirine mektup yazıyordur. Tek bir bakış, “Seni anlıyorum.” demeye yeter. Çünkü gerçek yakınlık, her şeyi anlatabilmekten çok, anlatılmayanı duyabilmektir.
Sessiz konuşmaların en derini insanın kendi içinde gerçekleşir. Gece herkes sustuğunda zihnin kapıları açılır ve insan, gündüz kendisinden sakladığı sorularla karşılaşır. İnsan başkalarından kaçabilir ama kendi iç sesinin ayak seslerinden kaçamaz. Çünkü insanın en uzun yolculuğu, kendi içine doğru yaptığı yolculuktur..
Sessizliğin bir başka dili de bakışlardır. Kimi bakışlar soru sorar, kimi cevap verir, kimi ise yıllardır saklanan bir kırgınlığı taşır. Bir insanın gözlerine dikkatle bakıldığında, bazen ağzından çıkmayacak cümleler okunabilir. Gözler, ruhun perdeleri aralanmış pencereleridir; ışığı da karanlığı da gösterirler. Bu yüzden insan bazen “İyiyim.” diyen birinin gözlerinde bütün dünyanın nasıl dağıldığını görebilir.
Fakat her sessizlik masum değildir. Kimi sessizlik bir huzurdur, kimi ise bastırılmış bir çığlık. İnsan söyleyemediklerini içine gömdükçe, kelimeler ağırlaşır. Söylenmeyen öfke, zamanla kırgınlığa, söylenmeyen sevgi, uzaklığa, söylenmeyen korku, içsel bir duvara dönüşebilir. Bu yüzden susmak her zaman olgunluk değildir. Bazen konuşmak, insanın kendi ruhuna karşı sorumluluğudur. Çünkü bazı yaralar sessizlikle kapanmaz, yalnızca derinleşir.
İnsan ilişkilerinde en büyük yanılgılardan biri, karşımızdakinin sessizliğini kendi düşüncelerimizle doldurmaktır. Birinin neden sustuğunu bilmeden onun adına hikâyeler yazmaya başlarız. Oysa sessizlik, her zaman bizim düşündüğümüz anlamı taşımaz. Belki karşımızdaki kırılmıştır, belki yorulmuştur, belki sadece kelimelerini toparlamaya çalışıyordur. İnsan bazen karşısındakini dinlemek yerine, onun sessizliğine kendi korkularını tercüme eder.
Belki de bu yüzden gerçek iletişim, sadece konuşmak değil, sessizliği de dinleyebilmektir. Bir insanın cümlesi bittiğinde gerçekten dinlemeye başlamak gerekir.
Asıl anlatı, çoğu zaman kelimelerin arasında saklanır. Bir duraksamada, yarım bırakılmış bir cümlede, başın hafifçe öne eğilmesinde, gözlerin bir anlığına uzaklara dalmasında… Ruhun bazı harfleri yoktur, onları yalnızca dikkatli olanlar okuyabilir.
Ve insan sonunda şunu öğrenir: Hayat, söylenenlerden çok söylenemeyenlerin de hikâyesidir. Bazı insanlar hayatımıza bir cümle gibi girer, sonra suskun bir paragraf olarak kalırlar.
Belki de olgunlaşmak, işte bu sessiz konuşmaları duyabilmektir; hem kendimizin hem başkalarının içinde yankılanan o görünmez sesi… Çünkü bazen en hakiki söz, dudaklardan çıkmayan, insanın içinde sessizce yerini bulan sözdür.
Sessiz konuşmalar, harflerin bittiği ve sözün hükmünü yitirdiği yerde başlayan saf bir kavrayıştır. Dinlemesini bilene, hayatın en derin sırlarını pürüzsüz bir dille fısıldamaya devam eder.
