Yaşadığımız gerilimli günler maalesef ekonomide de sert kaya etkisi yaratıyor. Kurdaki oynaklık, düşen ihracat, dünyadan sermaye çekmeye dayalı sistem Türk işdünyasını yeni önlemler almaya sevk ediyor.
Sık sık birikimlerini İsviçre’ye kaydıran İzmirli işadamlarını duyuyoruz.
***
Uluslararası derecelendirme kuruluşu Moodys’in Türkiye notunu düşürebileceği kaygısını da unutmamak lazım.
Nisan 2014’ten bu yana negatif izlemede kalan Moody’s, 4 Aralık’taki gözden geçirmeye kadar hükümet kurulmaması durumunda ülke notunu düşüreceğini açıkladı. Bu olası karar, Türk firmalarının uluslararası cazip kredi imkanı ve özellikle yabancı yatırım açısından hayli riskli sonuç yaratır.
***
Hoş yabancı yatırımı yaklaşık iki yıldır unutur hale geldik. Mesala İzmir’de yaprak kımıldamıyor. Oysa yabancı yatırım ekonominin önemli dinamolarından biridir. Önceki gün Amerikan şirketi Cargill’in basın toplantısında bu önemi bir kez daha hissettim.
Hani, Türkiye’ye geldiği 1986 yılından bu yana adını duyuran, yaşadığı sorunları çözmek için ABD Başkanı Bush’un devreye girdiği meşhur mısır devi. Ancak şimdilerde Cargill bu konuları aşmış, Türk pazarına alışmış görünüyor.
***
Öncelikle dünyada 153 bin, Türkiye’de 400 çalışanı olan Cargill güzel bir haberle karşımızdaydı.
İzmir’de bir zamanların gözde firması Turyağ’ın endüstriyel yağ varlıklarını Balıkesir’e taşıdıktan ve birkaç el değiştirmenin ardından satın alan Cargill yeni ataklar peşinde. Turyağ’ın kimya bölümü Henkel’in içinde erirken, Amerikan devi bu markaya sahip çıkmış.
***
Özellikle İzmir’in geleneksel boyozuna uygun üretilen Turyağ Puffya tanıttılar.
Cargill’in genç yetkilileri yeni ürünlerini anlatırkenn, biz deneyimli birkaç gazeteci onlara Turyağ’ın kentteki değerini vurgulamaya çalıştık. 1916’da adını Turan semtinden alarak kurulan küçük bir yağ işletmesinin önce kentin sonra Türkiye’nin sayılı sanayi kuruluşlarından birine nasıl dönüştüğünden söz ettik. Hey gidi günler. Sevgili, her daim centilmen Şevki Figen’li, Ülker’in tepe yöneticilerinden Metin Yurdagül’lü zamanlar. Ege sanayisinin parlayan yıldızı, gözbebeği. Doğrusu markanın isminin yaşatılması biz İzmirliler açısından anlamlı.
***
Cargill bitkisel endüstriyel yağlar alanında Türkiye’de ilk ikiye oynamaya hazırlanıyor. Perakendecilik düşünmüyorlar. Genç yöneticilerin heyecanı kadar, CEO Murat Tarakçığolu dahil üst yönetimde çoğunlukla Türklerin olması da güzel. Bana göre bu, yabancı şirketlerin samimiyetini artırıyor.Uzun yıllar firmada çalışan yöneticiler, tümüyle yerli mısır kullanıldığını, şeker kotasının yüzde 15’i geçmediğini ısrarla vurguluyorlar. Cargill bu kentin asırlık markasını yaşatarak güzel bir karar aldı ama yetmez. Hedefledikleri yeni yatırım için İzmir’i seçmeliler ki vefa tam anlamıyla yerini bulsun. Ne de olsa bitkisel yağ alanında bölge cennet gibi. Kendilerine de söyledim; madem bir güzellik yapıp kentin nadide markası yaşatılıyor devamı da mutlaka yatırımla gelmeli. Haksız mıyım?
Turyağ Puffya özellikle kuru poğaça, börek, kruvasan ve boyoz çeşitleri için üretilmiş. Turyağ’ın doğduğu yer boyozun da simgesi olunca tanıtıma İzmir’den başladılar. Ürün endüstriyel olarak pastanelere, fırınlara tanıtılacak. Turyağ adı karşımıza artık bu ürünlerle çıkacak.
