Modern hayatın parlak ışıkları, karanlığı gizlemek için yeterli değil artık. Işıklar çoğaldıkça gölgeler de derinleşiyor. Herkes mutluymuş gibi görünürken, içsel çığlıklar daha da keskinleşiyor. Bu, kalabalıkların ortasında büyüyen adı konulmamış bir iç çöküş, diğer adı depresyon.
An gelir insan, kendi içindeki o karanlık odanın anahtarını kaybetmiş bir mahkum gibi, zamanın akışını sadece bir gölgenin uzayıp kısalmasından ibaret sanmaya başlar. Çağımızın parıltılı vitrinleri önünde diz çökmüş, ruhun otoyollarında tıkanmış bir trafik kazası gibi durur.
Ancak bu kaza, dışarıdan bakıldığında hiçbir metal yığını barındırmaz, sadece görünmeyen bir sızının, her şeyi yutan o devasa boşluğun resmidir. Varlığın en kuytu köşelerinde filizlenen, köklerini sessizliğin toprağına salan o dilsiz fırtına; depresyondur.
Depresyon sadece bir “üzüntü” hali değildir . Duyguların nadasa bırakılması değil, kuraklığa mahkûm edilmesidir. Zihin, kendi üzerine çöken bir katedral gibi, her bir düşünce kırıntısını ağır birer taşa dönüştürür. Birey, bir sisin içinde, gerçekliğin keskin kenarlarını kaybeder ve dünya, pikselleri bozulmuş eski bir televizyon ekranı gibi griye çalar.
Ruhun yerçekimidir depresyon. Normalde bizi dik tutan o yaşam enerjisi, ansızın tersine döner ve her organımızı, her anımızı toprağın altına, mutlak bir sıfıra doğru çeker. Gökyüzü artık bir umut mavisi değil, üzerimize kapanmaya hazır kurşuni bir kapaktır. Bu hâlde insan, kendi gölgesini bile taşıyamayacak kadar yorgun düşer, çünkü gölge bile, ışığın yokluğunda bir yükten başka bir şey değildir.
Çağımız, bu karanlığı besleyen en verimli tarladır. “Hız” ve “haz” arasına sıkışmış modern insan, her an bir performans sergilemek zorundadır. Mutluluğun bir ödev, başarının bir zorunluluk olduğu bu panayır yerinde, depresyon sessiz bir protestodur aslında. Sistemin dayattığı o parlak renkli maskelerin arkasında, ruhun “artık yeter” diyen cılız sesidir. İnsan, dijital kalabalıkların içinde yapayalnız kalırken, depresyon bu yalnızlığın kristalleşmiş halidir.
Depresyon, dibi görünmeyen, suyu durgun ve soğuk bir kuyudur. Kovanın ipleri kopmuş, yukarıdan sızan ışık hüzmesi ise sadece ne kadar derinde olduğumuzu hatırlatan zalim bir hatırlatıcıdır.
Bazen de mürekkebi bitmiş bir kalemle hayatın romanını yazmaya çalışmaktır bu. Kağıdı yırtan ama iz bırakmayan o hırslı uç gibi, insan da yaşar görünür ama varlığının sayfasına hiçbir renk düşüremez. Kelimeler anlamını yitirir, şiirler sadece kafiyeli gürültülere dönüşür. Ruhun kütüphanesindeki tüm kitaplar, harfleri silinmiş beyaz sayfalardan ibarettir artık.
Depresyonun en ağır tarafı, anlaşılmamaktır. Dışarıdan bakıldığında her şey “normal” görünür. İnsan işine gider, konuşur, güler hatta… Ama içsel gerçeklik bambaşkadır. Bu görünmezlik, hastalığın en derin acılarından biridir. Çünkü anlatılamayan her duygu, içeride daha da büyür.
Bu halin derinliğinde, bastırılmış öfkelerin, ertelenmiş yasların ve söylenmemiş hayırların tortusu yatar. Kendi iç sesine yabancılaşan insan, benliğini bir yabancı gibi izlemeye başlar. Ayna, artık bir düşman yüzüdür, orada görülen sadece eksilmiş, ufalanmış ve dünyadaki yerini unutmuş bir gölgedir. Bu, benliğin kendi kendini kuşatması, kendi kalesinin kapılarını içeriye kapatmasıdır.
Depresyon, modern dünyanın gürültüsünden kaçıp ruhun kendi mağarasına çekilerek, küllerinden yeniden doğmak için beklediği o zorunlu kış uykusudur.
Bu çağın hastalığı, aslında kalbin bir imdat çağrısıdır. Işığı bulmak için önce karanlığın doğasını anlamak, o labirentin duvarlarına dokunmaktan korkmamak gerekir. Çünkü en derin yaralar, ışığın sızabileceği en geniş gedikleri açar içimizde.
