Fon Gelince Eski Haklar Yok mu Olacak?

Kıdem tazminatı fonu konusunda gelişmelerin olması, çalışanları sürekli tedirgin ediyor. İşçilerin temel tedirginliği, kıdem tazminatı fonu çıkınca eski hakların ne olacağı konusunda toplanıyor. Okurumuz Kurtuluş Sevim, “Bir fabrikada 6 yıldır çalışıyorum. Yeni kıdem tazminatı fonu geldiğinde ne olacak? İşveren şimdi bana 6 yıllık kıdem tazminatını verecek ve sonra mı yeni sisteme geçiş yapacağız? Yoksa olduğu gibi mi gececeğiz? Tazminat verirlerse ne zaman verilecek?” diye soruyor.
 
Açıkçası şu an ortada bir taslak, kamuoyuyla paylaşılmış bir metin olmadığı için net bir şey söylemek mümkün değil. Ancak, şunu kesin olarak söyleyebiliriz ki, kıdem tazminatı fonu çıktığında eski haklar korunacak. Hiç kimse kıdem tazminatı hakkından mahrum kalmayacak. Fon veya bireysel hesap sistemi şeklinde yapılacak değişiklik yürürlüğe girdiği tarihten sonraki çalışmalar yeni döneme dahil edilecek, eski çalışmalar ise yine eski sistem üzerinden işçi gerekli şartları sağladığında ödenecek. Yani, fon gelince eski haklar tuz-buz olmayacak, aynen devam edecek.
 
Burada önemli olan, işçilerin eski çalışmalarından doğan haklarının korunarak yeni sisteme uyum sağlanmasıdır. Basına yansıyan farklı yöntemler olsa da, kısa zaman içinde taslak metnin açıklanmasını ve geniş bir şekilde tartışıldıktan sonra yasalaşmasını diliyoruz.
 
İşçi başka yerde çalışabilir mi?
 
Okurumuz Mesut Özlü, “Çalışanlarımızdan bazıları hafta sonu tatilinde yevmiyeli olarak sigortasız başka firmalarda çalışıyorlar. Tazminatlarını ödemeden işten çıkarabilir miyim?” diyor.
 
Normal şartlarda işçinin hafta tatilinde dinlenmesi gerekir. İşçinin hafta tatilinde bir başka yerde çalışması etik olarak doğru olmasa da, tazminatsız çıkarmak her zaman mümkün olmayabilir. İşverenler iş sözleşmesinde başka bir işyerinde çalışmayı yasaklayabilir veya izin alma koşulu getirebilir. Eğer işveren bu şekilde işçinin bir başka yerde çalışmasını yasaklamış ise, bu durumda çalışan işçi işverenin güvenini kötüye kullandığı, doğruluk ve bağlılıkla bağdaşmayan tutum ve davranışlarda bulundukları için haklı nedenle fesih yapılabilir. Bu durumdakilerin dışında kalan ve iş sözleşmelerinde başka bir işte çalışma yasağı olmayan işçiler başka işyerlerinde çalışabilir. Çalışıyor olmasından dolayı da iş sözleşmesi tazminatsız sona erdirilemez.
 
İşyeri taşınan işçinin kıdem tazminatı
 
İsmini yazmak istemeyen bir okurumuz diyor ki, “13 yıldır bir şirkette çalışıyorum. Şirketimiz İstanbul’a taşınıyor ve personelden gitmek isteyen olursa götürüyorlar. Kalanlar için de henüz tam anlamıyla bir şey söylenmedi. Bana pazarlama bölümünü uygun görmüşler. Ben pazarlamadan anlamam işim muhasebe olup ben de bu görevi kabul etmedim. Anlaşma yoluna giderek ayrılayım dedim, kabul etmediler. 2 ay ihbar süren var dediler ve bunu bana resmi olarak da bildirmediler. Bu durumda nasıl bir yol izlemem gerekiyor?” diyor.
 
İş sözleşmesinde işçinin aynı işverene ait farklı bir ildeki işyerinde görevlendirme yetkisi verilmesi halinde, işçinin durumunu ağırlaştırmamak ve objektif nedenler olması koşuluyla, işveren bu yetkiye istinaden işçinin işyerini değiştirebilir. Sözleşmede bu yönde hüküm yoksa, işçinin kendisine yapılan görevlendirmeyi kabul etmeme hakkı vardır. Burada çalışma koşullarında esaslı değişiklik olduğu için kıdem tazminatı ödenmesi gerekir. Burada öncelikle yazılı bir tebligat yapılmasını beklemeniz ve yazılı tebligat olunca da görev yeri değişikliğini kabul etmediğinizi belirtmeniz ve yasal haklarınızı talep etmeniz gerekecektir. Acele edip yanlış karar vermeyin, işverenin yazılı tebliğini bekleyin.
v