Anadolu’nun kapıları yalnızca kılıçla açılmadı; gönüller de fethedildi.
Bu kutlu vatanın gerçek harcı, alperenlerin duası, erenlerin irfanı, dervişlerin hikmeti ve şehitlerin mübarek kanıyla yoğruldu.
Bugünkü İran topraklar içerisinde bulunan Horasan’daki medresede Ahmet Yesevi’nin yetiştirdiği talebeler,
İcazetlerini aldıktan sonra akın akın batıya doğru yol alarak Anadolu kapilarından girip her biri ayrı bir şehre yerleşmiş ve inşaat/ihya başlayarak Anadolu’nun Türkleşmesini sağlamışlardır.
Burada Türk milliyetçiliğinden ziyade Anadolu’da İslam medeniyetinin kök salmasına katkı sağlamışlardır.
O Horasan ki;
Oğuz/Türkmenlerinin göç yolu,
Anadolu’daki aşiretlerin geldiği yer,
Doğunun ilim ve irfan merkezi…
Horasan’dan Anadolu’ya uzanan bu kutlu yolculukta nice gönül sultanı, sadece şehirleri değil, insanın kalbini de imar etti. İlmiyle cehaleti dağıttılar, irfanlarıyla gönülleri aydınlattılar, merhametleriyle bu toprakları kardeşlik yurduna dönüştürdüler.
Bugün üzerinde özgürce yürüdüğümüz bu aziz vatan, onların secdeleriyle bereketlenmiş, dualarıyla mayalanmış ve fedakârlıklarıyla bize emanet edilmiştir. Her karış toprağın altında bir dua, her dağın zirvesinde bir niyaz, her ovasında bir erenin nefesi vardır.
Yaptığımız inceleme ve araştırmalara göre Anadolu’nun manevi mimarlarından önde gelenleri şunlardır:
* Yaren Baba (Şenköy / Yalova): XIII.-XIV. yy
* Hasan Baba (Çınarcık / Yalova): XIV. yy
* Zuhurat Baba (Bakırköy / İstanbul): XV. yy
* Şeyh Şaban-ı Veli (Kastamonu): XVI. yy
* Geyikli Baba (Bursa): XIV. yy
* Abdal Musa (Elmalı / Antalya): XIV. yy
* Emir Sultan (Bursa): XIV. yy
* Hacı Bayram-ı Veli (Ankara): XIV. yy
* Hacı Bektaş-ı Veli (Nevşehir): XIII. yy
* Ahi Evran (Kırşehir): XIII. yy
* Karaca Ahmet Sultan (Üsküdar / İstanbul): XIII. yy
* Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî (Konya): XIII. yy
* Yunus Emre (Eskişehir / Karaman): XIII. yy
* Somuncu Baba (Darende / Malatya): XIV. yy
* Aziz Mahmud Hüdayî (Üsküdar / İstanbul): XVI. yy
* Sarı Saltuk (Babaeski / Kırklareli): XIII. yy
* Taptuk Emre (Nallıhan / Ankara): XIII. yy
* Akşemseddin (Göynük / Bolu): XV. yy
* Sümbül Sinan (Fatih / İstanbul): XV. yy
* Niyâzî-i Mısrî (Malatya / Bursa): XVII. yy
* Baba İlyas (Amasya): XIII. yy
Yozgat Doğanoğlu ve Bazlambaç’ta ki ‘DEDE’ler gibi Anadolu’nun yüksek tepelerine metfun olmuş daha yüzlerce Erenler vardır buradan isimlerini yazamadığımız…
⸻
Bu kutlu yolun sancaktarlarından biri de bizim köydeki Yaren Baba’dır. Yalova’nın Şenköy’ünde medfun bulunan Yaren Baba, tarihî rivayet ve kayıtlara göre, 1326 yılında Osmanlı’nın bölgedeki fetihleri sırasında şehit düşen bir alp-eren, bir fetih şehididir. O, elinde kılıçla vatanı müdafaa ederken; gönlünde imanla insan yetiştiren, hem savaş meydanının hem de gönül dünyasının kahramanlarından biridir.
Bugün ENGERE sırtlarından ki Yaren Baba’nın başucunda dalgalanan devasa ay yıldızlı bayrak, yalnızca Marmara’yı selamlamaz; asırlar öncesinden bugüne uzanan bir emaneti, bir ruhu ve bir medeniyet iddiasını da hatırlatır.
Bu aziz vatanı bize emanet eden bütün erenlere, alperenlere ve şehitlere rahmet olsun…
Yaren Baba’nın aziz hatırasına, onun kutlu nesline ve bu toprakların manevi bekçilerine selam olsun… Yazar Mehmet Ballı
