İzmir’in metrosu, İZBAN’ı ve tramvayları her gün binlerce vatandaşımızı taşıyor.
Ancak istasyonlarda ve ray çevrelerinde karşılaştığımız bazı görüntüler artık görmezden gelinmemeli.
Bu yazıyı hem ilgili kurumlara hem de vatandaşlara açık bir çağrı olarak kaleme alıyorum.
Rayların içinde şişe, poşet, ambalaj, çeşitli atıklar ve zaman zaman moloz görmek normalleştirilemez.
Raylar çöp kutusu değildir!
Bir vatandaşın elindeki çöpü raylara atması birkaç saniye sürer.
Fakat o çöpün temizlenmesi için personel görevlendirilmesi, gerekli güvenlik önlemlerinin alınması ve rayların yeniden kontrol edilmesi gerekir.
Üstelik raylara bırakılan bazı maddeler yalnızca görüntü kirliliği değil, güvenlik açısından da risk oluşturabilir.
Vatandaşa Açık Çağrı
Buradan tüm İzmirli hemşehrilerime sesleniyorum:
Lütfen çöplerinizi raylara atmayın!
Şişenizi, poşetinizi, yiyecek ambalajınızı ve elinizdeki hiçbir atığı raylara bırakmayın. Toplu taşıma alanlarını kendi evimiz gibi temiz tutmak zorundayız.
“Bir tane çöpten ne olacak?” demeyelim.
İşte sorun tam da bu düşünceden başlıyor.
Bir kişinin attığı bir çöp, başka birinin attığı ikinci çöp ve ardından gelen üçüncü çöp derken ortaya büyük bir kirlilik çıkıyor.
İzmir hepimizin. Raylar da hepimizin ortak kullanım alanı.
Kamera Sistemleri Daha Etkin Kullanılmalı
Burada caydırıcılık da büyük önem taşıyor.
İstasyonlarda ve gerekli alanlarda bulunan güvenlik kameraları, kuralların ihlal edildiği durumların tespit edilmesinde daha etkin şekilde kullanılabilir.
Kurallara aykırı şekilde raylara çöp veya atık atan kişilerin, yürürlükteki mevzuat çerçevesinde kamera kayıtları ve diğer tespit yöntemleriyle belirlenmesi ve gerekli idari işlemlerin uygulanması caydırıcılığı artırabilir.
Zabıta ekipleri ve ilgili denetim birimleri de gerekli kontrolleri düzenli şekilde yapmalıdır.
Buradaki amaç vatandaşı cezalandırmak değil, kurallara uymayan davranışların önüne geçmek ve ortak yaşam alanlarını korumaktır.
Bir kişi “Nasıl olsa kimse görmüyor” düşüncesiyle çöpünü raylara atamamalıdır.
Kameraların bulunduğunu, denetimlerin yapıldığını ve kurallara uymayanlara mevzuat kapsamında gerekli işlemlerin uygulanabileceğini bilmek bile önemli bir caydırıcılık sağlayacaktır.
İlgili Kurumlara Çağrı
Ancak sorumluluğu yalnızca vatandaşa yüklemek de doğru değildir.
İzmir’de Metro, İZBAN ve tramvay hatlarında daha sıkı temizlik ve bakım denetimi yapılmalıdır.
Bozuk yürüyen merdivenler, çalışmayan asansörler, arızalı ekipmanlar ve temizlik eksiklikleri vatandaşın günlük ulaşımını zorlaştırıyor.
Özellikle yaşlılarımız, engelli vatandaşlarımız, çocuklu aileler ve hareket kısıtlılığı bulunan vatandaşlarımız için çalışan asansör ve yürüyen merdiven lüks değil, ihtiyaçtır.
Arıza tespit edildiğinde “nasıl olsa sonra yapılır” anlayışı kabul edilemez.
Arıza varsa hızlı müdahale, kirlilik varsa anında temizlik gerekir.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, İzmir Metro A.Ş. ve İZBAN yönetimi başta olmak üzere ilgili tüm kurumlara çağrım nettir:
İstasyonları daha sık denetleyin. Ray çevrelerini düzenli kontrol edin. Arızaları gecikmeden giderin. Temizlik ekiplerini güçlendirin.
Vatandaşın şikâyetine hızlı cevap verin.
Aynı zamanda zabıta ve ilgili denetim ekiplerinin görünür ve düzenli kontroller yapması, kurallara aykırı davranışların tespit edilmesi ve gerektiğinde mevzuat çerçevesinde cezai/idari yaptırımların uygulanması da kent düzenine katkı sağlayacaktır.
Temizlik Seferberliği Başlatılmalı
İzmir’in raylarında artık kapsamlı bir temizlik ve bakım seferberliği başlatılmasının zamanı geldi.
Bir günlük temizlik değil, bir haftalık çalışma değil; sürekli ve düzenli bir denetim sistemi kurulmalı.
İstasyonların, asansörlerin, yürüyen merdivenlerin ve ray çevrelerinin düzenli olarak kontrol edildiği bir sistem oluşturulmalı.
Vatandaş da gördüğü sorunu ilgili kurumlara bildirmeli. Kurumlar ise gelen şikâyeti sadece kayda almakla kalmamalı, çözüm üretmeli.
Özellikle raylara çöp atan kişilerin tespit edilmesi konusunda kamera sistemlerinden, saha denetimlerinden ve ilgili ekiplerin çalışmalarından daha etkin yararlanılması, hem temizlik maliyetlerinin azaltılmasına hem de vatandaşta ortak yaşam alanlarına karşı sorumluluk bilincinin güçlenmesine yardımcı olabilir.
Burada hepimizin üzerine düşen görev var.
Vatandaş çöplerini uygun yerlere atacak.
Kurumlar temizlik ve bakım çalışmalarını sürdürecek.
Zabıta ve denetim ekipleri kurallara uyulup uyulmadığını kontrol edecek.
Kamera sistemleri gerektiğinde tespit amacıyla kullanılacak.
Kurallara uymayanlar hakkında da yürürlükteki mevzuat kapsamında gerekli işlemler uygulanacak.
Böylece mesele yalnızca ceza kesmek değil, cezaya gerek bırakmayacak bir kent kültürü oluşturmak olacaktır.
İzmir modern ve büyük bir şehir.
Bu şehrin ulaşım sistemi de İzmir’e yakışır şekilde temiz, bakımlı, güvenli ve düzenli olmalıdır.
Vatandaş çöpünü raylara atmayacak, kurumlar da arızayı ve kirliliği görmezden gelmeyecek.
Çünkü bu mesele sadece temizlik meselesi değil; güvenlik, düzen ve kent kültürü meselesidir.
Vatandaş görevini yapacak, kurumlar görevini yapacak.
Zabıta denetimini yapacak, kameralar gerektiğinde tespit için kullanılacak, kurallara uymayanlara mevzuat çerçevesinde gerekli işlemler uygulanacak.
İzmir’in rayları çöp değil, ulaşım yolu. Temizlik seferberliği artık şart!
Araştırmacı Yazar | İsmail Yaman
📧 yazarismailyaman@gmail.com
📞 WhatsApp: 0541 850 78 84
