Bazı kararlar vardır; kâğıt üzerinde bakarsınız, gayet normal görünür.
Ama sokağa çıktığınızda işin rengi değişir.
Berberlerin pazar günü kapalı olması da bana göre böyle bir konu.
Bir esnafın haftada bir gün dinlenmesi elbette hakkıdır.
Sabahın erken saatinden akşamın geç saatlerine kadar çalışan, müşterisinin derdini dinleyen, ayakta duran berberin de ailesine ve kendisine ayıracağı bir gün olmalıdır.
Burada kimsenin itirazı yok.
Benim dikkat çekmek istediğim nokta başka.
Neden pazar günü?
Hafta boyunca çalışan vatandaşı düşünün. Pazartesi işe gidiyor, salı işe gidiyor, çarşamba, perşembe, cuma derken hafta bitiyor.
Cumartesi günü ailesiyle, çocuklarıyla, alışverişiyle uğraşıyor.
Pazar günü ise “Bir tıraş olayım, haftaya hazırlıklı başlayayım.” diyor.
Ama berber kapalı.
Vatandaşın karşısına ister istemez şu soru çıkıyor:
“Ben ne zaman tıraş olacağım?”
İşte mesele tam burada başlıyor.
Berberin de tatil hakkı var, vatandaşın da hizmet alma hakkı var. Peki, bu iki hakkı birbirine karşı getirmeden bir çözüm bulamaz mıyız?
Bence bulabiliriz.
Ben olsam cuma gününü düşünürdüm
Buradan Sayın Bakanımıza açıkça bir öneride bulunmak istiyorum.
Erkek berberlerinde haftalık tatil günü cuma olarak değerlendirilemez mi?
Cuma gününün toplumumuzdaki manevi anlamını bir tarafa bıraksak bile, çalışma düzeni açısından da farklı bir seçenek ortaya çıkabilir.
Esnaf cuma günü dinlenir, pazar günü ise vatandaşın yoğun olduğu günde hizmet devam eder.
Benim açımdan tartışılması gereken nokta budur.
Çünkü bir karar alınırken yalnızca “Esnaf hangi gün kapansın?” diye bakmamak gerekir.
“Vatandaş hangi gün hizmete daha çok ihtiyaç duyuyor?” diye de sormak gerekir.
Cuma günü nöbetçi berber uygulaması neden olmasın?
Bir başka düşüncem daha var.
Eczanelerde nöbet sistemi uygulanıyor.
İhtiyaç olduğunda vatandaş nöbetçi eczaneyi buluyor ve hizmetini alıyor.
Peki, aynı mantığı berberlerde neden düşünmeyelim?
Cuma günü bütün berberlerin kapalı olması yerine, belirli bölgelerde nöbetçi berber sistemi oluşturulabilir.
Bir hafta bazı berberler nöbetçi olur, diğerleri dinlenir.
Bir sonraki hafta başka berberler nöbeti devralır.
Böylece berber esnafı da cuma günü tatilini yapar, vatandaş da tamamen hizmetten mahrum kalmaz.
Üstelik bu sistem mahalle mahalle, ilçe ilçe düzenlenebilir.
Bence bunun konuşulması bile önemli.
Her berberi aynı kefeye koymayalım
Bir de işin başka bir tarafı var.
Kadın kuaförleri ve güzellik salonları…
Onların çalışma düzeni erkek berberleriyle aynı olmayabilir.
Düğün var, nişan var, özel gün var, organizasyon var.
Özellikle hafta sonları bazı kuaförler ve güzellik salonları için en yoğun günler olabiliyor.
O zaman herkesi tek bir kalıba sokmak yerine, sektörün kendi şartlarını değerlendirmek daha doğru olmaz mı?
Ben “Herkes istediği gün kapatsın.” demiyorum.
Tam tersine, her sektörün ve her bölgenin gerçeklerini dikkate alan akıllı bir sistem kuralım diyorum.
Önce deneyelim, sonra karar verelim.
Hatta bir adım daha ileri gidelim.
Neden bazı ilçelerde pilot uygulama yapılmasın?
Bir bölgede cuma tatili ve nöbetçi berber uygulaması başlatılsın.
Başka bir bölgede farklı bir model uygulansın.
Sonra vatandaşın ve esnafın görüşü alınsın.
Hangisinde vatandaş daha memnun?
Hangisinde esnaf daha rahat?
Hangisinde ekonomik kayıp daha az?
Hangisinde hizmet daha düzenli?
Bunlara bakalım.
Sonra en doğru modeli ülke genelinde uygulayalım.
Bana göre devlet yönetiminde bazen en güzel yöntem budur:
Önce sahayı dinlemek, sonra karar vermek.
Çünkü masa başında görünenle dükkânın içinde yaşanan aynı olmayabilir.
Esnafın sesini de duymak lazım
Benim derdim kurala karşı çıkmak değil.
Esnafın da dinlenmesi gerektiğini biliyorum.
Ama vatandaşın da pazar günü berbere gitmek istediğini biliyorum.
O hâlde iki tarafı karşı karşıya getirmek yerine ortak bir yol bulalım.
Esnaf odaları, sektör temsilcileri, ilgili kurumlar ve vatandaşlar bir araya gelsin.
“Bu uygulama neden sorun yaratıyor?” diye konuşulsun.
Esnaf anlatsın.
Vatandaş anlatsın.
Sonra çözüm üretelim.
Çünkü o dükkânın kepengini her sabah açan insanın ne yaşadığını, bazen en iyi yine o esnaf anlatır.
Benim teklifim belli
Benim önerim çok açık:
Erkek berberlerinde cuma günü tatil değerlendirilsin.
Cuma günleri ihtiyaç olan bölgelerde nöbetçi berber uygulamasına geçilsin.
Pazar günü ise berberler hizmet vermeye devam etsin.
Kadın kuaförleri ve güzellik salonları kendi çalışma şartlarına göre ayrıca değerlendirilsin.
Ve bütün bunlar yapılırken önce bazı bölgelerde pilot olarak denensin.
Kimse mağdur edilmesin.
Ne esnafın ekmeğiyle oynansın ne de vatandaşın hizmet alma hakkı göz ardı edilsin.
Çünkü mesele aslında “Berber pazar günü kapalı olsun mu, olmasın mı?” meselesinden çok daha büyük.
Mesele, esnafı dinleyen bir yönetim anlayışıyla vatandaşı da düşünen bir çalışma düzeni kurabilmek.
Benim aklıma takılan soru artık biraz daha farklı:
Pazar günü berberler neden kapalı?
Bu soruya sadece “Kural böyle.” diye cevap vermek yerine, biraz da sokağa çıkıp vatandaşa ve esnafa sormamız gerektiğini düşünüyorum.
Belki de yıllardır alıştığımız bazı uygulamaları yeniden düşünmenin zamanı gelmiştir.
Çünkü hayat değişiyor.
Çalışma düzeni değişiyor.
Vatandaşın ihtiyaçları değişiyor.
Esnafın beklentileri değişiyor.
Öyleyse kurallar da gerektiğinde değişebilmeli.
Benim anlayışıma göre doğru karar; sadece kurala uyan karar değildir.
Doğru karar, hem esnafın dinlenmesini hem vatandaşın mağdur olmamasını sağlayan karardır.
Cuma günü tatil, cuma günü nöbetçi berber; pazar günü ise vatandaşın hizmet alabileceği bir düzen neden olmasın?
Gerisi zaten oturup konuşarak bulunur.
Araştırmacı Yazar | İsmail Yaman
📧 yazarismailyaman@gmail.com
📞 WhatsApp: 0541 850 78 84
