Türkiye’de sular biraz durulsa, dünyanın dengesi çatırdıyor. Petrol fiyatlarındaki düşüşle tam piyasalar rahatlama sinyali verirken, bu kez Rusya’da likidite tamamen kurudu. Yüzde 6.5 artırılarak yüzde 17’ye çıkan faizler dahi, Rublenin düşüşünü durduramıyor. Kazakistan, Türkmenistan gibi Rus ekonomisine bağlı ülkelerin de bu krizden etkilenmesi kaçınılmaz. Mısır, Libya, Irak ve Suriye pazarlarını art arda kaybeden Türk işadamları için elde kalan son komşu ve en büyük umut Rusya ile Türki Cumhuriyetleri idi. Rusya krizi, özellikle Ege iş dünyası açısından daha büyük sıkıntı yaratabilir.
Ege Bölgesi’nin en büyük pazarı Rusya değil ama son yıllarda en istikrarlı büyüyen pazar oldu. Gelen talep artışları, ihracatta kan kaybı yaşayan bölgede canlılık yarattı.
Bilhassa gıda sektöründe. Ege’den 2013’te Rusya’ya gerçekleştirilen 120 milyon dolarlık gıda ihracatında patlama bekleniyordu.
Batı ülkelerine uygulanan ambargo artıkça Rus toptancılardaki panik hali Türk firmalarının işine yaradı. Daha iki ay öncesi, Rusya, Türkiye’den 150 bin ton kanatlı eti, 150 milyon yumurta ve 60 milyon damızlık yumurta talebinde bulunurken Tarım İl Müdürlüğü’ne ihracat onayı için başvuran firmaların sayısı 200’ü geçti. Yaş sebze meyve, deri, kıymetli maden için de hala beklenti hayli yüksek.
ZOR KIŞ
Elbetten Rusya krizi de bir süreç ve geçecek. Küresel ekonominin biricik dinamiği yine sahnede. Birileri yükselirken diğeri düşecek. Ardından Putin’in yeni oyunları sahne alacak Ancak Rusya krizi uzarsa, Türkiye’yi derin etkiler.
Umarız öyle olmaz ama yine de Mart ayına kadar sürecek bir durgunluğun bizleri beklediğini unutmamak gerekiyor. Sanayi kapasite kullanım oranı aşağı seyir izlerken, faiz yükseliş trendini bir süre daha korumak zorunda. Borsadaki dalgalanmaları, emlak fiyatlarındaki düşüşler takip edebilir. Bunları söylemek için kahin olmaya gerek yok. Doğrusu güzel şeyler söylemek isterdim ama onları nasılsa hükümet yetkilileri söylüyor. Biz şu sıralar Rusya krizinin çabuk geçmesini dileyerek, önümüzdeki aylarda üzerimizdeki yorgana sığışmaya bakalım.
KAPİTAL
Son günlerde Franız ekonomist Thomas Piketty’nin dünyada yankı uyandıran kitabı Kapital’i okuyorum. Servet ve gelir dağılımı eşitsizlikleri konularına değinen yazar, 21. yüzyılın servet eşitsizliklerini asgariye indirmediği takdirde küresel dengenin tümüyle çatırdayacağını yazıyor. Piketty’e göre dünyadaki karmaşanın altında gelirlerden hızlı artan servet birikimleri yatıyor. Piketty önerilerde de bulunuyor ama pek dinleyen olur mu, olası hayli meçhul. Fırsat bulduğunuzda kitabı okuyun derim.
