Sen Leto…
Korkmadın mı hiç güçlü Hera’nın gazabından? Gözü kör, her şeyi göze alan bir aşk mıydı seninkisi? Yoksa Zeus mu kandırdı seni? Sen ki titanların güzel kızı.
Derler ki; Hera lanetlemiş seni. ”Güneşin doğduğu bütün yerlerde doğurmasın” demiş bebeklerini. Tüm dünyayı dolaşmışsın sonra. Poseidon el uzatmış sana. Vurmuş yabasını suya, Delos’un üstünde bir kubbe oluşturmuş. Doğurmuşsun Apollon’la Artemis’i. Sonra çocuklarını yıkamak için gelmişsin Xanthos Nehri’nin denize ulaştığı alana.
Yöre halkı izin vermemiş, döndürmüşsün onları kurbağaya..
Apollon ve Artemis korumuşlar seni ondan sonra.
Şair Ovidius anlatmış öyküyü, gelmiş bu zamana. Mitolojik öyküler hep ilgi çekici.
Evet, Likya’nın dini ve politik merkezi olduğu düşünülen Letoon, Leto için kurulmuş bir yermiş. Bir antik şehir değil aslında; dini bir merkez, politik ve kutsal alan niteliğinde. Anlayacağınız zamanın kutsal mekanı.
İlk yerleşimin M.Ö. 7. yüzyıl olduğu, M.S. 7. Yüzyılda da şehrin terkedildiğini yazar kaynaklar. Leto, Artemis ve Apollo tapınakları, çeşmesi, Erken Dönem Hristiyan Kilisesi, Helenistik tiyatrosu, yazıtları, stoası görülmeye değer.
Apollon Tapınağı’nın ortasında bulunan, onun simgelerini taşıyan mozaik yanıltmasın sizi, orjinal değil. Aslı Fethiye arkeoloji müzesindeymiş.
Alanda bulunan, M.Ö. 4. yüzyıla ait 3 dille yazılmış kitabe( Grekçe, Aramice ve Likçe) ise Fethiye Müzesi’nde sergilenmekteymiş.
Bu kutsal alana en yakın antik dönem yerleşim merkezi ise yakınındaki Xanthos. Hem Xanthos hem de Letoon 1988’de UNESCO Dünya Miras Listesi’ne alınmış.
Letoon; Fethiye-Kaş karayolunun 65.kilometresinde Kumluova köyü yakınında.
Sadece kutsal/politik amaçla kullanılan antik döneme ait bir alanı ilk kez görüyorum. Büyülü Likya yolculuğunda es geçilmemesi, yolunuz düşerse kaçırmamanız ve görmeniz gereken yerlerden biri. Bence yazın bir kenara.
Tabii ki hemen yanındaki Xanthos’u da seyahatinize ekleyin vaktiniz varsa. O da bir sonraki yazımızda.
Barışla, sağlıkla, adaletle, huzurla, eşitlikle, refahla kalın.
Sevgi ve saygılarımla.
