Kitap Okuma Üzerine Bir Değerlendirme

Genel olarak, toplumda bilinçli aileler çocuklarını kitap okumaya özendirirler. Zaman zaman kitap okumayan anne ve babalar çocuklarına kitap okuma alışkanlığı kazandırabilmek için evde kitap okuma programı bile yaparlar. Keza, okullarda, öğretmenler de, öğrencilere kitap okumaları yönünde tavsiyelerde ve telkinlerde bulunurlar. Bütün bunlara rağmen, toplumumuzda yeterli düzeyde kitap okunmadığı gibi kitap okuma konusunda sistemli bir yaklaşım da bulunmamaktadır.

1-)►►►Öğrencilerin başarısının test teknikleri ile ölçülmesi kitap okumanın önündeki en büyük engeldir: Öğrenciler için kitap okumanın kısa vadede avantajı olmadığı gibi tam tersine kısa vadede dezavantajı olabiliyor. Doğal olarak, öğrenciler pragmatik düşünüp sadece test tekniğinin gerektirdiği bilgileri öğreniyorlar.

Örneğin, öğrenciler, Dostoyevski’nin Suç ve Ceza adlı romanı okuyup insan ruhunun derinliklerini kavramaya çalışma yerine, sadece eserin yazarını öğrenmekle yetinebiliyor. Suç ve Ceza’yı okumak isterse öğrenci kısa vadede muhtemelen rekabetçi gücünü kaybedecektir.

Böyle bir durum, toplumumuzda kültürlü insan yetişmesini olumsuz yönden etkilemektedir. Ortaöğretimi tamamlamış bir insanın, insanlığın ortak kültürünü oluşturan kitapları yeterli düzeyde okumamış olması uzun vadede önemli dezavantajlar oluşturmaktadır.

2-)►►►Kitap okumak bilinçli bir yaklaşım gerektirir: Bilinçli kitap okumayla ifade etmek isteğimiz husus öz olarak; bireyin yaşına, eğitimine, zevkine, amacına göre kitap okumasıdır. Örneğin, bir hukuk öğrencisinin Kanunların Ruhu, Toplum Sözleşmesi, Devlet, Suç ve Ceza gibi kitapları okuması amaç bakımından uygun olabilir.

3-)►►►Türk toplumunda yetişen bir insanın öncelikle kendi öz kültürünün ürünü olan temel kitapları okuması gerekir. İnsanlarımızın, kendi öz kültürümüz hakkında bilgi ve düşünce sahibi olduktan sonra doğu ve batı klasiklerini bir sistem dahilinde okumalarının daha faydalı olacağı kanısını taşımaktayım.

4-)►►►Çok satan kitaplar kavramı: Son zamanlarda “çok satan kitaplar” diye bir kavram çıktı. Birçok insan, kitabın konusunu, kapsamını, amacını, türünü bilmeden çok satan olarak sınıflandırılan kitapları alıp okumaktadır.

Elbette, hiç kitap okumamalarından çok satan kitapları alıp okumaları daha iyidir. Ancak, sadece bir kitap çok satıyor diye okunması da pek mantıklı görülmemektedir. Çok satan kitap sınıflandırması bir pazarlama yaklaşımıdır. Yoksa bir kitabın çok satması, o kitabın kaliteli olduğu anlamına gelmez.

Küreselleşme ile birlikte tüm dünyada neredeyse aynı kitaplar okunmaktadır. Kitapların üzerine 38 dile çevrildi, 50 ülkede yayımlandı gibi reklam sloganları konulmak suretiyle kitleler baskı altına alınmaktadır. İnsanlar, bu kitap 38 dile çevrildi ve 50 ülkede yayınlandıysa kendilerinin de okuması gerektiği düşüncesine kapılmaktadır. Oysa ki, bir kültürün insanları için çok değerleri ve önemli olan kitaplar başka bir kültürün insanları bakımından bir değer ve önem taşımayabilirler.

Liberal ekonomide, kitap basma ve satmanın kar maksimizasyonuna yönelik bir faaliyet olduğu, kitabın kültürel bakımdan topluma kazandırdıklarının ve kaybettirdiklerinin pek önemi olmadığı aklımızda bulunmalıdır.