İnsan, her anın değerini bilmelidir. Bilmek için, zekâsını kullanmalıdır. Bu davranış akıl hareketidir. İnsan kalbini neşeli ve gönlünü de ferah tutmalıdır.
Davranışını beyin ve kalbine bağlayıp bu dengeyi koruyan bir insan, yılların keyfini çıkarır. Çünkü en büyük keyif sağlıktır. Sağlıklı olmak için, beyin ile kalp arasındaki korelasyonunu çok iyi kuracaksın. Bu korelasyonun kurulması, dış etkiler ve o insanın genlerine bağlıdır. Dış etkilerden en önemlisi beslenmedir. Besin maddeleri doğal olmalı, su ve oksijende esastır.
Günümüzde; yabancı madde (içki, sigara, katkı maddeli ve GDO) vücuda alınmamalıdır. Kendini aldatmayacaksın. Vücudumuzu beynimiz yönetiyor, diyorlar. Hâlbuki beyin dışında kalp ve hormonlar da vardır. İnsanlarda nefis ne demektir, bilmek lazım.
Bir insan mutluluğunu yıllara bağlamamalıdır. Mutlu insan, yıllara ve yılların senden alıp götürdüklerine gülüp geçer.
Mutlu ömür sürmek için; bilgili, kabiliyetli ve moralli olmalısın. Doğaya değer vermelisin. Doğaya değer veren insan, sanat, felsefe, mantık ve inanç yönüyle de samimidir. Toplumun sosyal yapısını da öğrenirken yaşamaya da çalışır. Böylece yaşantısını öyle zevkli hâle getirir ki, ihtiyarlık bile tatlı ve hoş hâle gelir. Böylece ihtiyarlık insana yük olmaktan çıkar. Çünkü yaratanın doğaya verdiği güzelliklerle her yaşta aynı şartlarda karşılaşır. Doğa yaşa göre güzelliğini yansıtmaz, o kişinin algılamasıdır.
Fakat meyve zamanı gelince olgunlaşması ve düşmesi gibi insan ömrünün de bir sonu olması doğaldır.
Bilgili ve faziletli olan, ihtiraslarına yenik düşmeyen insan için darlık olmaz. Bu meziyetler uzun ve dolu bir ömür sürdükten sonra da zevk verir. Bunlar insanı hiçbir zaman terk etmezler.
İnsanlar yaşlandıkça daha iyi düşünür. Gençlerin yıktığını düzeltir. Çünkü aklı ve tecrübesini kullanır. Yaşlının sakin ve akıllı konuşması bilek gücüne bakmaz.
Her çağın kendine göre özelliği vardır. Yaşlılarda ağır başlı olmak doğaldır. Bu durum çökmüş olmak değildir. Yaşlıdan koşmak, güreş gibi spor beklenmez. Bunun dışındaki gücünü düşünceye yöneltir.
Gençlerde zevk arzusu düşünce bırakmazken, yaşlı insanın zevk arzusu ise başarmaktır. Başarmak için akıl gerekir. Burada akıl ile başarı yine eşleşir. Yaşlı ilmi çalışmalar yapar. Bu sayede her gün yeni bilgiler öğrenir. Ayrıca yaşlının toprakla uğraşması kadar zevk alacağı bir iş olamaz. Çünkü elde edeceği ürünler insanları doyuracaktır.
Memleket idaresinde “İhtiyar heyeti” önemlidir. Hatta Türklerde “Ak saçlılar” yönetimin her zaman arkasındadır. Fakat unutmamak gerekir ki, şerefiyle ak saçlı hâle gelenlerin hayattan alacağı ve insanlara vereceği dersler her zaman geçerlidir.
Geçen zaman geri gelmez, geleceği de bilemeyeceğin için, o hâlde yaşadığın günleri iyi değerlendirmen gerekir. Böylece yaşadığın andan memnun kalasın. Geçen zaman akıp gitmiştir. Zaman akıp giderken insandan sahip olduğu ahlâk, fazilet ve dürüstçe kazandıkların elde kalır Ömür şerefli yaşamaya yetecek kadar uzundur. Yaratan dünyayı geçici kılmış, insanlar uğrayıp geçip gidiyor kalıcı dünyaya. İşte ruhun ölümsüzlüğü bundandır. Demek ki kalıcı dünyaya da buradan ruhumuz gitmektedir.
İnsanlar uzun yaşayıp ihtiyarlık çağlarına ulaşsalar o zaman hayatın anlamını daha iyi yaşayacaklardır.
İnsan yaşlandıkça aklını daha iyi kullanacak ve mutluluğu daha iyi hissedecektir.
