Tıbbi fetva kurumu FDA, kansere yol açabilecekleri sebebiyle pizza kutuları, mikrodalga fırın patlamış mısır torbaları, sandviç ambalajları ve diğer gıda paketlerinde bulunan üç kimyasalı yasakladığını açıkladı (1, 2, 3).
Bu üç kimyasal yiyeceklerdeki yağın paketin dışına sızmasını önlemek amacıyla 50 seneden beri kullanılıyordu.
FDA tarafından yasaklanan kimyasallar “per floro alkil etil” veya kısaca PFC olarak biliniyor.
8 veya daha fazla karbon zincirleri olduğu için C8 bileşikleri olarak da tanınan perflorlu kimyasalların insanlarda kanser ve doğum defektlerine yol açabileceğini, çevre ve hayvan sağlığı için de zararlı olduğunu gösteren araştırmalar var.
PFC’ lerin toksik etkileri alkil zincirinin uzunluğu arttıkça artıyor.
FDA bu kararı neden aldı?
FDA, bu kararı kendi inisiyatifi ile değil sivil toplum örgütlerinin bu bileşiklerin kanserojen olduğu ve yasaklanması gerektiği iddiaları üzerine aldı ama başvurudan 10 seneden fazla zaman geçtikten sonra!
EWG (Çevre Çalışma Grubu) Başkanı Ken Cook “İnsanların kanını zehirleyen endüstriyel kimyasalların yiyecek paketlerinde yeri olmadığını senelerdir söylüyoruz. FDA ise bu kimyasallardan artık zaten kullanılmayan üçünü daha yeni yasaklıyor” diyor.
Burger King ve başka birçok şirket PFC bulunan ambalajları seneler önce bırakmıştı.
PFC, teflon üretiminde de kullanılıyor.
Teflon üreticisi olan Dupont firmasının bunların insan sağlığına zararlarını (kanser ve doğum kusurları) senelerce sakladıkları iddia ediliyor.
EPA, Dupont ve diğer kimya şirketleriyle yaptığı anlaşmalarla bu üç kimyasalın terk edilmesini sağlamıştı ama FDA tarafından gıda paketlerinde kullanılmasına onay verilen kimyasallara karşı herhangi bir yasaklama yaptırılamamıştı.
Bununla beraber FDA, kimyasal yapıları yasaklananlara çok benzeyen 20 yeni PFC kimyasalına yeterli emniyet testleri olmadığı halde yiyecek paketlerinde kullanılma izni verdi.
Hazır gıdaların paketleri bile zararlı
Gıdalara temas eden maddeler (food contact material) kanunlara göre ‘kirletici’ olarak kabul edilmiyor ve bunlarla ilgili çok fazla araştırma yok
Ambalajlarda kullanılan 6 bin 500 civarında kimyasal maddenin hem insan sağlığına hem embriyo üzerine olan etkileri hakkında fazla bir bilgiye sahip değiliz.
Ancak dörtte biri ‘toksisite’ testlerinden geçirilen bu kimyasalların başta kanser, obezite, diyabet, otizm ve kısırlık olmak üzere pek çok kronik hastalığa yol açabilecekleri ileri sürülüyor (4).
Daha önce de hazır gıda paketlerinde kanserojen madeni yağlar olduğu ortaya çıkmıştı (5).
Ölen ölür kalan sağlar bizimdir
BİR: Kimyasallar yeterli emniyet testlerinden geçmeden hayatımıza giriyor ve ancak seneler sonra milyonlarca insan hasta olduktan veya öldükten sonra çıkarılıyor.
İKİ: FDA’ nın bu kimyasalları artık zaten kullanımdan kalktıktan sonra alması ve bu gruptan yeni kimyasallara onay vermesi ibretlik ve insan sağlığına ne kadar değer verdiğinin de bir göstergesi.
ÜÇ: Paketli gıdaların zararları sadece yiyecekle sınırlı değil, tek başına ambalaj bile ciddi risk yaratıyor.
Gelelim neticeye
İyi niyetle kurulmuş ve faydalı bir kurum olduğunu düşündüğüm FDA ne yazık ki uzun zamandan beri gıda ve ilaç endüstrisinin adamları tarafından maniple ediliyor.
Bir ilaç veya gıdanın FDA onayı olduğu için ona güvenmek kesinlikle doğru değil.
FDA’ ya “Fatal Drug Adminisration” yani “Ölümcül İlaç Kurumu” diyenler çok haklılar!
Kaynaklar:
1. http://www.bna.com/fda-revokes-three-n57982065777/
2. http://guardianlv.com/2016/01/chemicals-in-pizza-boxes-popcorn-bags-and-more-banned-as-carcinogenic/
3. https://foodpoisoningbulletin.com/2016/fda-bans-three-chemicals-from-food-packaging/
4. http://jech.bmj.com/content/early/2014/01/28/jech-2013-202593
