Fiyatı Yüksek Yapan Zenginler Değil, Hazırlıksız Yakalanmak
Bir bardak çay, bir şişe su… Basit gibi görünen bu iki ürün, aslında bize çok daha büyük bir gerçeği anlatır.
Sokakta birkaç liraya aldığımız ürünler; havalimanında, uçakta ya da stadyumda neden kat kat pahalı olur?
Cevap net: Mesele ürün değil, şartlardır.
Ve asıl farkı yaratan, çoğu zaman hazırlıksız yakalanmaktır.
Seçenek Yoksa Fiyat Yükselir
Havalimanında güvenlikten geçtikten sonra geri dönmek imkânsızdır.
Uçakta gökyüzündesiniz.
Stadyumda maç başlamıştır.
Otogarda ise zaman kısıtlıdır.
Bu alanlarda fiyatların yükselmesi şaşırtıcı değildir; çünkü seçenekler sınırlıdır.
Ekonominin Görünmeyen Yüzü
Fiyat sadece maliyetten ibaret değildir. Ortam, lojistik ve işletme giderleri de fiyatı etkiler:
Havalimanı kiraları yüksektir.
Güvenlik ve lojistik süreçleri maliyetleri artırır.
24 saat hizmet zorunluluğu ek yük getirir.
Uçakta her ürün, ek yük demektir; yakıt ve operasyon maliyetini yükseltir.
Bu nedenle fiyat farklarını yalnızca fırsatçılığa bağlamak eksik bir bakış olur.
Devlet Denetliyor, İstismar Edene Ceza Var
Türkiye’de fiyatlar serbest piyasa kurallarıyla belirlenir; ancak bu, başıboşluk anlamına gelmez. Devletimiz, haksız ve fahiş fiyat uygulamalarına karşı gerekli cezai işlemleri zaten uygulamaktadır.
Vatandaşın mağdur edilmesine göz yumulmaz. Denetimler sürmekte, kuralları aşanlara gereken yaptırımlar kararlılıkla uygulanmaktadır.
Ancak unutulmamalıdır ki; her yüksek fiyat bir ihlal değildir. İstismar ile maliyet farkını ayırt etmek gerekir.
Burası Mahalle Kahvesi Değil
Havalimanları, uçaklar ve büyük organizasyon alanları; ne bir mahalle kahvesidir ne de köy kahvesi ya da esnaf lokantası…
Bu alanlarda hizmet, belirli standartlar ve yüksek maliyetler çerçevesinde sunulur.
Ancak bu durum, şeffaflık ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
Özellikle ilk kez uçağa binen vatandaşlarımız çoğu zaman hazırlıksız yakalanmakta, fiyatları sonradan öğrenmektedir. Bu nedenle fiyat listeleri görünür şekilde, monitörlerden açıkça ilan edilmelidir.
Şeffaflık güveni artırır, tartışmayı bitirir.
Hazırlıklı Olmak Kazandırır
Yolculuk öncesi küçük bir su şişesi, basit bir atıştırmalık veya ortamın koşullarını bilmek büyük fark yaratır.
Çünkü gerçek pahalı olan ürün değil; seçeneğin sınırlı olduğu yerde hazırlıksız yakalanmaktır.
Ve şunu açıkça söyleyelim:
Güçlü devlet denetler, fırsatçılığa geçit vermez.
Bilinçli vatandaş ise neyin neden pahalı olduğunu bilir, ona göre hareket eder.
İşte bu denge kurulduğunda ne tartışma kalır ne mağduriyet…
Kazanan; hakkını bilen vatandaş, görevini yapan devlet ve güçlü Türkiye olur.
Araştırmacı Yazar | İsmail Yaman
📧 yazarismailyaman@gmail.com
📞 WhatsApp: 0541 850 78 84
