Geçenlerde bir arkadaşımla konuşuyoruz, İzmir’e yeni açılacak AVM’lerden söz ettik.
Bana ‘hani sen AVM’lere karşıydın’ dedi. Bilmeden hassas bir damara bastığını sonradan anladı.
“Gazeteci ne karşı ne de yandaş olur. Halk adına doğruları söylemeyi neden bu kadar unutuyoruz.”
Devam ediyordum ki, “Bıraksam ders verirsin, tabii zaten aynen dediğin gibi gidiyor basın dünyası” diyerek dalgasını geçti.
Aklıma takıldı; ne kadar çok seviyoruz bir şeye sonuna kadar karşı çıkmayı ya da koşulsuz yandaş olmayı.
***
Yerleşim bölgelerinin aralarına, neredeyse her sokağa hesapsızca AVM, hipermarket yapılması doğru değil.
Esnafı korumak ve üretim ekonomisini bütünsel gözle perakende ticaret yaşamını düzenlemek önemli.
Sanayiyi, tarımı üreticiyi, küçük esnafı gözardı ederek AVM’lerle büyümeye çalışıldığında bir süre sonra oralardan alışveriş edecek insanlar bulamazsınız.
Ama yerleşim alanlarına mesafeli olduğu, kent potansiyelinin kaldırdığı ve erişim koşulları sağlındığı takdirde organize perakendecilik kayıtlı ekonominin de, tüketicinin alışveriş tercihinin de bir gereksinimi.
Bu konuya nereden geldik, onu anlatayım.
İzmir Atatürk Organize Sanayi Bölgesi’nde (İAOSB) Tariş Pamuk Birliği’ne ait arazinin 200 bin metrekaresi imar planına AVM olarak işlendi.
Buraya İzmir’in en büyük AVM’lerinden biri kurulacak. Teklifler bu hafta alınıyor, AVM yaklaşık 49 yıllığına kiralanacak.
Bu alandan elde edilecek yılda 15 milyon dolarlık gelir ise OSB’nin masraflarının karşılanmasının yanı sıra Teknik Meslek Lisesi işletilmesine ve Teknik Üniversite kurulmasına harcanacak.
Özetla bu karşı çıkılacak bir çalışma değil.
Ancak Atatürk OSB’den söz edilecekse, kapıda bekleyen ciddi bir alarmı aktarmak, sanırım daha doğru olacak.
***
İzmir Atatürk Organize. Sanayi Bölgesi’nin 5 milyar dolarlık ticaret hacmi, 2 milyar dolara yakın ihracatı var.
630 firma 37 bin çalışanıyla İzmir’in en önemli sanayi gücü.
Bu güç, yüksek üretim maliyetleri ve yetersiz talep nedeniyle son zamanlarda sıkıntı yaşarken, euro bölgesinde daralma ve eurodaki düşüşle ciddi bir üretim kaybı yaşıyor. Euro dün 2.676 seviyesine kadar indi, neredeyse dolarla euro 2.500 bandında eşitlenecek.
Bu kur değişkenliğinin Atatürk OSB’yi nasıl etkilediğini, Yönetim Kurulu Başkanı Hilmi Uğurtaş’a sordum. Yanıtı beklediğimden vahim.
***
İhracatlarının yaklaşık yüzde 60’ını euro bölgesine yaptıklarını dile getiren Uğurtaş, Rusya’nın da daralma göstermesiyle firmaların önünü göremez hale geldiğini söylüyor. Asıl korku Mart ayında.
Çünkü siparişler gittikçe azalıyor. “Kriz zamanlarında OSB caddelerinde gördüğümüz işten çıkarılma manzaralarını inşallah görmeyiz” diyor Uğurtaş.
Gerçekten Allah korusun. Caddelerde gruplar halinde işten çıkartılan ancak bir umut geri dönmeyi bekleyen işçiler neyse ki bugünlerde yok.
Her ‘sanayi daralacak’ dediklerinde o sahne aklımda. Ne de olsa tüm daralmalarda lüks model arabalar yerinde kalırken, önce işçiler gidiyor.
Evet, ezberlediğimiz konuları tartışmayı ya da taktiksel üretilen suni gündemler peşinde koşmayı pek seviyoruz ama bence bu tuzağa düşülmemeli.
Üzerimize gelen sorunları çözmeye çabalamak olmalı asıl gündem.
Yoksa en zayıf halkadan başlıyor hepimiz büyüyen sıkıntıların altında kalıyoruz.
