Yıl 1914…
Yer Sarıkamış.
15-22 Aralık ayında tam 90 bin Mehmetçik donarak şehit olmuşlardı.
Nasıl mı?
Mehmetçiklerin üzerlerinde kışlık üniforması, ne yelekleri, ne de ayaklarında kardan koruyacak botları vardı. Bir yandan fırtına ve gözü görmeyecek derecede yağan kar, tüm yolları kapatmış, askerlerin barınacak çadırlarını da yıkmıştı.
Diğer yandan aşırı dondurucu soğuklar bastırınca 150 bin kişilik ordumuzun 60 bini donma, 78 bini dizanteri-tifo gibi enfeksiyon hastalıklarından şehit olmuşlardı.
Sarıkamış’ta dondurucu soğuk altında askerlerimizin durumunu Kurmay Subay Şerif Bey “Sarıkamış” adlı kitabında şöyle anlatıyor:
“Yol kenarında karların içinde çömelmiş bir asker, bir yığın karı kollarıyla kucaklamış, titreyerek, feryat ederek dişleriyle kemiriyordu. Kaldırıp yola sevketmek istedim. Beni hiç görmedi. zavallı çıldırmıştı. Bu suretle şu lanetli buzullar içinde biz belki on bin kişiden fazla insanı bir günde karların altına bıraktık ve geçtik”.
Rus Kafkas Ordusu Kurmay Başkan Vekili Dük Aleksandroviç Pietroviç Sarıkamış’ta gördüklerine anılarında şöyle yer vermiş:
“İlk sırada diz çökmüş 9 kahraman. Mavzerleriyle nişan almışlar, tetiğe asılmak üzereler ama asılamamışlar… İkinci sırada cephane taşıyanlar var, sandıkları bir avuçlamışlar ki, kainattan hırslarını almak istiyor gibiler. Öylesine kaskatı kesilmişler… Ve sağ başta Binbaşı Nihat. Dimdik ayakta, başı açık, saçları beyaza boyanmış, gözleri karşıda… Allahuekber dağlarındaki son Türk müfrezesini teslim alamadım. Bizden çok evvel, Allah’larına teslim olmuşlardı.”
Aziz ruhları şad olsun…
Derleyen:Emine Pişiren
Kaynak: Kars Milli Eğitim Müdürlüğü Kütüphanesi
