Okurumuz Seyit Ekinci; “Resul Bey, eşim, kıdem tazminatı için gerekli olan prim ödeme gün ve sigortalılık sürelerini doldurdu. Şu anda ücretsiz izinde ve bu süre 08.10.2013 tarihinde doluyor. Eşim şu anda istifa edebilir mi? Yoksa ücretsiz izinin bittiği günü mü beklemesi gerekir? Ayrıca ihbar süresi bizim için de geçerli mi?” diyor.
Son zamanlarda hem okurlarımız hem de işverenlerin en çok araştırdıkları konu herhalde budur. İş Kanununda belirtilen (ve kıdem tazminatına hak kazanılan) nedenlerden birisiyle iş sözleşmesinin sona ermesi halinde en az bir yıllık kıdemin bulunması durumunda işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır. Kıdem tazminatı ödenmesi gereken koşullardan birisi de,
08/09/1999 tarihinden önce çalışmaya başlayanlar için aylığa hak kazanma koşullarından yaş dışında en az 15 yıllık sigortalılık süresi ve 3600 prim ödeme gün sayısı koşullarını, 08/09/1999 tarihinden sonra çalışmaya başlayanlar için ise 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaş koşulu dışında kalan sigortalılık süresi ile prim ödeme gün sayısı koşullarını yerine getirdiklerinde kıdem tazminatı alabilir yazısı verilmektedir. SGK tarafından 15 yıl ve 3600 gün sayısını doldurup yaşını beklediğinize ilişkin ‘Kıdem Tazminatı Alabilir’ yazısı verilmişse, kıdem tazminatınızı almanız mümkün olacaktır.
Ücretsiz iznin bitiminde SGK’dan alacağı yazı ile işverene başvurulup kıdem tazminatı talep edilmelidir. Ayrıca bu durumda sigortalının ihbar tazminatı hakkı olmayacaktır. İşveren de ihbar süresinin çalışılmasını isteyemeyecektir.
*****
İkinci işyerinden de tazminat ödenir mi?
Okurumuz Aslı Akçaylı, “Bir kez 3600 gün ve 15 yıl şartıyla kıdem tazminatı alan kişi tekrar SGK’dan yazı alarak başka bir işverenden aynı şekilde 15 yıl ve 3600 günle kıdem tazminatını 2. kez alabilir mi?” diye soruyor.
Özellikle daha iyi bir iş bulduğunda eski işyerinden kıdem tazminatı almak için, 15 yıl 3600 günle kıdem tazminatı konusu son yılarda çok fazla kullanılan bir yöntem oldu.
15 yıl ve 3600 günü doldurup kıdem tazminatı alan çalışanların işten ayrıldıktan sonra bir başka işyerinde çalışmaya devam etmeleri halinde anlaşmazlıklar yaşandığı ve çoğunlukla da konunun yargıya intikal ettiği görülmektedir.
T.C. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E. 2012/10954, K. 2013/909, T. 25.1.2013 sayılı kararında 15 yıl ve 3600 günü doldurup işten ayrılan bir kişinin daha sonra başka bir firmada çalışmaya başlaması hakkın kötüniyetli kullanılması olarak değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir. Bu karar dikkate alındığında, çalışanın 15 yıl ve 3600 günü doldurup kıdem tazminatı aldıktan sonra başka bir işyerinde çalışılması durumunda işveren tarafından kıdem tazminatının iadesi talep edilemeyecektir. Ayrıca başka bir işyerinde çalışılması durumunda da aynı şekilde bu işyerinden de 15 yıl ve 3600 gün şartıyla kıdem tazminatı alınmasına engel bir yasal düzenleme yoktur.
***
İstifa edene kıdem tazminatı ödenmez
Okurumuz Seyithan Kütükçüoğlu, “İşten kendi isteğiyle ayrılan işçiye işveren iyi niyet kullanarak kıdem tazminatı verebilir mi? Eğer verirse bu tutarı gider olarak yazabilir mi?” diye soruyor.
Normal şartlarda istifa eden işçiye kıdem tazminatı ödenmez. Ancak işveren istifa eden işçiye kıdem tazminatı adı altında bir ödeme yapacaksa, bu durumda bunun prim-ikramiye gibi değerlendirilip Vergi-SGK kesintisi yapılarak ödenmesi ve bu durumda da gider yazılması mümkündür.
*****
twitter/resulkurt34
