Yazar Portal | Turkiye Interaktif Kose Yazarı Gazetesi

Fast Food Ambalajlarında Kanserojen Kimyasallar Bulundu

HERŞEYİN BAŞI SAĞLIK
Prof.Dr. A. Rasim KÜÇÜKUSTA

04 Şubat 2017 00:01

Yorum Yapılmamış

Heeeey sen, Sayın Başkan Trump, “afiyet şeker olsun” ama elindeki ve önündeki yiyecek ve içeceklerin savaş silahları kadar tehlikeli olduğunun farkında mısın değil misin?

***

Paketlenmiş hazır gıdaların obeziteden diyabete, kanserlerden alerjilere kadar sayısız hastalık için risk yaratan trans yağ, işlenmiş un, tuz, şeker ve katkı maddeleri ihtiva ettiğini herkes biliyor.

Ancak ambalajlı gıdalardan uzak durmak için çok önemli bir sebebiniz daha var.

untitledNotre Dame Üniversitesi ve Çevre Koruma Ajansı (Environmental Protection Agency=EPA) tarafından gerçekleştirilen araştırmada fast food paket kâğıtları ve kutularının yarısında kanserojen kısaca PFAS (per- and polyfluoroalkyl) olduğu ortaya çıktı (1).

Environmental Science & Technology Letters’ da yayınlanan araştırmada 27 fast food zincirine ait 400 ürünün paket veya kutusu mercek altına alındı

Analizlerde yiyeceğe temas eden tatlı ve ekmek kâğıt ambalajların yüzde 56’ sında, burger ve sandviç ambalajlarının yüzde 38’ inde, mukavva kutuların yüzde 20’ sinde PFAS tespit edildi; sadece kağıt bardaklar temiz bulundu.

Bu bileşiklerin yiyeceğe veya yiyen kişilere geçip geçmediği incelenmedi ama daha önce yapılan araştırmalarda ambalajdaki kimyasalların sarılmış oldukları yiyeceklere geçtiği gösterilmişti.

Kimyasalların yiyeceğe geçmesi, sıcaklığa, paketlenme süresine, yiyeceğin türüne göre farklı oluyor.

infographic

60 seneden beri hayatımızda

Çok dayanıklı ve su geçirmez özelliğe sahip olan bu kimyasallar 60 seneden beri kullanılıyor.

Bunlar, iç ve dış çevrede, yaban hayatta, insan doku ve sıvılarında bulunuyor ve çok zor parçalandığı için çevreden senelerce temizlenemiyor.

Endüstriyel işlemler, askeri ve yangın söndürme operasyonları bu kimyasalların yayılmasını sağlıyor ve tüketici ürünlerinden havaya, ev tozlarına, yiyeceklere, toprağa, yer üstü ve yer altı sularına ve nihayet içme sularına karışıyor (2).

Kansere yol açabiliyor

Hayvan çalışmaları, uzun zincirli PAFS’ ların karaciğer için toksik olduğunu, lipit, bağışıklık ve endokrin sistemleri bozduğunu, sinir sistemini etkilediğini, çeşitli organlarda tümör oluşumu ve ölümlere yol açabileceğini gösteriyor.

Epidemiyolojik çalışmalar PFAS’ ları, testis ve böbrek kanseri, karaciğer fonksiyon bozukluğu, hipotiroidi, kolesterol yüksekliği, ülseratif kolit, düşük doğum tartısı, obezite,  aşılara immün cevap azalması, hormon seviyelerinin azalması ve geciken ergenlikle ilişkilendiriyor.

Bu kimyasallar tüm dünyada yaygın olmaları, çevrede bozulmadan kalmaları, canlıların vücutlarında birikmeleri ve toksisiteleri sebebiyle “kalıcı organik kirleticiler” içinde değerlendiriliyor.

Gıdalara temas eden maddeler (food contact material) kanunlara göre ‘kirletici’ olarak kabul edilmiyor ve bunlarla ilgili çok fazla araştırma yok

Ambalajlarda kullanılan 6 bin 500 civarında kimyasal maddenin hem insan sağlığına hem embriyo üzerine olan etkileri hakkında fazla bir bilgiye sahip değiliz.

Daha önce yasaklanan PFAS türleri var

DuPont firması tarafından Teflon ürünlerde kullanılan PFAS türlerinden biri vücutta biriktiği ve kansere yol açtığının anlaşılması dolayısıyla kullanılması yasaklanmıştı ama şirketin iç yazışmalarından bu maddelerin kanserojen olduğunun bilinmesine rağmen bunun halktan gizlendiği de ortaya çıkmıştı.

Poli-floro-alkil” ve “per-floro-alkil 2015 senesi sonunda USA’ da artık kullanılmayacak olmakla beraber bunların yerini alacak olan yeni PFAS grubundaki kimyasallar için de aynı endişeler duyuluyor.

Endüstri grupları yeni kimyasalların florlanmış karbon atomları zincirlerinin daha kısa oldukları için vücuttan daha çabuk atıldıklarını ve daha az toksik olduklarını iddia ediyorlar (3).

Almanya’ da da tüketici örgütü Foodwatch tarafından yapılan araştırmada incelenen 120 paketlenmiş gıdanın yüzde 43’ ünde paket üzerindeki yazılardan aromatik madeni yağ sızdığı tespit edilmişti.

Gelelim neticeye

Endüstrinin, paketlerin yiyeceklerin sağlıklı muhafazasını sağladığı iddiası bir kere daha çürüğe çıkmış oluyor.

Hazır gıdaların sadece içindeki yiyecek veya içeceğin değil ambalajının bile ne kadar riskli olduğunu görün ve bunları tüketmenin doğru olup olmadığına siz karar verin.

Kaynaklar:

1. http://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/acs.estlett.6b00435

2. http://ahmetrasimkucukusta.com/2016/01/07/yazilar/tip-yazilari/beslenme/hazir-gida-paketlerindeki-kanserojenler-yasaklandi/

3. http://ahmetrasimkucukusta.com/2015/05/04/yazilar/tip-yazilari/beslenme/pizza-kutularinda-kanserojen-madde-uyarisi/

4. http://ahmetrasimkucukusta.com/2015/11/02/yazilar/tip-yazilari/beslenme/hazir-gidalarda-kanserojen-madeni-yaglar-bulundu/

5. http://www.t-online.de/nachrichten/panorama/id_75913124/foodwatch-warnt-verpackungen-verursachen-mineraloel-in-lebensmitteln.html

Yazının resminin kaynağı: http://www.huffingtonpost.com/entry/ketchup-or-pfas-with-those-fries-researchers-raise_us_58914c14e4b080b3dad6fd5e

Araştırmanın medyadaki haberleri:

http://edition.cnn.com/2017/02/01/health/fast-food-packaging-chemicals-pfas-study/

http://www.chicagotribune.com/lifestyles/health/ct-fast-food-chemicals-in-packaging-20170201-story.html

http://www.huffingtonpost.com/entry/ketchup-or-pfas-with-those-fries-researchers-raise_us_58914c14e4b080b3dad6fd5e

http://www.webmd.com/diet/news/20170201/many-fast-food-containers-have-risky-chemical

Okunma Sayısı: 96

Yazarın Diğer Yazıları

C ve E Vitamininden Zengin Diyet Parkinson Riskini Azaltıyor

Vitamin C ve E’ den zengin diyetle beslenenlerde Parkinson riskinin azaldığı bildirildi. Diyetle C, E,...

Bizi Aşırı İşlenmiş Gıdalar Hasta Ediyor

Bağırsaklarımızda yaşayan trilyonlarca bakterinin sağlıklı yaşamamızı; obezite, diyabet, kalp hastalıkları, kanserler başta olmak üzere birçok...

Kovid’in Ağrılarında Bağırsak Bakterilerinin Rolü Var

Yeni bir araştırmada, KOVİD’ de bağırsak mikrobiyotasında bağışıklığı teşvik eden bakterilerin azaldığı ve bu düşüklüğün...

Düşük Karbonhidratlı Diyet Tip 2 Diyabeti Düzenliyor

Düşük karbonhidratlı diyetin tip 2 diyabeti iyileştirebileceği ve tedavi edilmesi zor hastaların bile ilaçlarını bırakmasına...

Acı Biber Tüm Sebeplere Bağlı Ölüm Riskini Azaltıyor

Acı biber yiyenlerde tüm sebeplere bağlı ölümlerin %23 kalp-damar hastalıklarına bağlı ölümlerin %34 daha az...