Varlığı iddia edilen Bergama Allinoi antik kenti nedeniyle Çevre Bakanımız Sn Veysel Eroğlu ile Sanatçımız Sn Tarkan Tevetoğlu arsında başlayan ve gelişen tarışma nedeniyle bu yazımı paylaşıyorum…
2006 yılı Mayıs ayında Sofya da Dünya Mimarlık Triennali yapıldı. 22 ülkeden 152 mimar projeleriyle yarışmaya katıldı. Pierre Andre Dufetel (Fransa), Manfredi Nicoletti (Italya), Yury Platonov (Rusya), Georgi Stoilov (Bulgaristan), Kiyonori Kikutake (Japonya), Jan Hoogstad (Hollanda) ve Ahmet Vefik Alp (Türkiye) den oluşan uluslararası Jüri Fransa, Malta ve Bulgaristan dan gelen 3 projeye Büyük Ödül verdi.
Dikkatimi çeken Bulgar Profesör Mimar Jeco Tilev in UNESCO Büyük ödülünü kazanan ‘Seuthopolis‘ projesi oldu. Bu projeyi Büyük Ödül için öneren Bendenizdim.
Türkiye’mizin yöneticeleri, bilim adamları, düşünenleri, bizler günlük menfaatler, kavgalar, dedikodularla uğrasıp Bergama da Allianoi, Dicle de Hasankeyf, Fırat ta Zeugma antik kentlerinin baraj inşaatları nedeniyle sular altında kalış sürecini çaresiz seyrederken komşu Bulgar’ın aynı kadere mahkum olmuş bir antik kenti kurtarmak için hazırladığı proje Jürinin oybirliği ile hiç tartışmasız Büyük Ödüllerden bir tanesine layik görüldü.
Seuthopolis projesiyle Mimar Jeco Tilev 1950 li yıllarda baraj gölü nedeniyle sular altında kalan kültürü hem kurtarıyor hem de turistik bir tesis yaratarak gelir elde ediyor. Antik Odrissia Devletinin Başkenti, Kral III. Seuthes in şehrinin geçmişi MÖ 4.YY a dayanıyor. Filibenin kuzeyinde Koprinka Barajı nın su toplamasıyla suni göl altında kalan antik kent 420 metre çaplı bir dairesel duvar içine alınıyor. Dairesel bir dalgakıranın ortasında kalan sular boşaltıldıktan sonra tarih temzilenip dünya kültürüne geri verilirken çevredeki dairesel yapı oteller, lokantalar, müzeler ile zengin bir kültürel ve turistik tesis oluşturuyor. Seuthopolis’ e tekneler, yatlarla geliniyor.
Projenin gerçekleşmesi bulunacak finansman fonlarına bağlı. AB yolundaki Bulgaristan bu konuda zorlanmayacaktır umarım. Ancak düşüncesi bile yeterli. Mesele, örümcek kafaların yerini berrak beyinlerin alması.
Özetle, proje gerçekleşebilirse Komşu kısmetse bir taşla 3 kuş vuracak. Hem kültürüne sahip çıkacak, hem barajı yapılacak, hem turizm yapacak.
