USA’ da Meşrubatçılar Birliği (American Beverage Association=ABA), şekerli ve gazlı içeceklere sağlık uyarısı konması ve bunların belediye ait yerlerde reklâmlarının yapılmasını yasaklayan düzenleme için San Francisco Belediyesi’ ne dava açtı.
Geçen ay Belediye tarafından oybirliği ile onaylanan ve bir sene sonra yürürlüğe girecek olan düzenleme billboard ve diğer 
reklâmlarda şekerli içecekler için “İlave şekerli meşrubat obezite, diyabet ve diş çürümesine yol açabilir” uyarısı konmasını gerektiriyor.
Haziranda San Francisco Belediye Başkanı Ed Lee tarafından imzalanan düzenlemeye göre park ve otobüs durakları gibi belediyeye ait yerlerde bunların reklâmlarının yer alması da yasaklanıyor.
San Francisco’ da senelerden beri sigara ve alkollü içkilerin belediyeye ait alanlarda reklâmları yapılamıyor.
ABA’ nın dava dilekçesinde “Belediyenin tüketicilere şekerli içeceklerle ilgili kanaatlerini bildirebileceğini ama getirilen düzenlemelerin Amerikan Anayasa’ nın ‘ifade, din, basın özgürlüğü’ maddesine aykırı olduğu” belirtildi.
Dilekçede, bu uyarıların “gazlı içecekleri tüm diğer yiyecek ve içeceklerden ayırılarak bunların en azının bile zararlı olduğu ve diğer tüm yiyecek ve içeceklerden daha zararlı olduğu” algısına sebep oldukları vurgulanıyor.
ABA, şekerli içeceklerin obezite ve diyabetteki artışta haksız olarak suçlandığını, birçok Amerika’ lının bunları azaltıp daha çok su içmeye başladıklarını “Son 10 senede kişi başına meşrubat tüketiminin çok azaldığını, 2004’ de 52.4 galon olan tüketimin 2014’ de 41.4 galona kadar düştüğünü” bildiriyor.
Meşrubatçılar taviz vermek zorunda kalıyor
Endüstri bu tür uyarı ve yasaklara satışlarının azalacağı endişesiyle her zaman karşı çıkıyor, bu tür kanunlara karşı davalar açıyor ve bunun için de epeyce para harcıyor.
2010’ de eski başkan Bloomberg tarafından aile boyu gazlı içeceklerin restoran ve benzeri yerlerde satışının sınırlandırmasını sağlayacak olan düzenleme geçen sene mahkeme tarafından iptal edildi.
Meşrubat endüstrisi tenkitleri önlemek için tavizlerde de bulunuyor; 2006’ da okullarda tam kalorili meşrubat satılmamasını kabul etmişti.
Geçen sene de Coca Cola, Pepsi ve Dr. Pepper, USA’ da gazlı içeceklerdeki kaloriyi 2025’ e kadar yüzde 20 azaltmaya ve şişe suları, düşük kalorili içecekler ve küçük şişeleri teşvik etme sözü vermişti.
Buna karşılık tıbbi fetva kurumu FDA, paketli yiyecek ve içeceklerin etiketlerinde içindeki şeker miktarının ve bunların ne kadarının tüketilmesinin zararlı olacağının bildirilmesini istiyor (2).
FDA, günlük kalorinin en fazla yüzde 10’ unun ilave şekerden alınması tavsiyesinde bulunuyor.
Buna göre günde 2000 kalori alan birinin ilave şekerden en fazla 200 kalori (13 çay kaşığı ilave şeker) alması gerekiyor.
12 onsluk bir kutu Coca Cola veya Pepsi’ de 10 çay kaşığı olduğu dikkate alındığında bir kutu meşrubat içmekle günlük ilave şekerin neredeyse tamamı alınmış oluyor.
Aşırı kiloların en büyük nedenlerinden birinin, gıda ve içeceklerden ‘farkında olmadan alınan’ şeker olduğunu belirten İngiltere Tabipler Birliği, şekerli içeceklere %20 ek vergi getirilmesini tavsiye etti (3).
Bunların yapılması şart
Meşrubatların insan sağlığına hiçbir faydası olmaması bir tarafa başta obezite ve diyabet olmak üzere pek çok hastalığın ortaya çıkmasında çok önemli etkileri var.
Bizim de çocuklarımızı bu tür içeceklerden uzak tutmamız şart ama yetmez:
BİR: Şekerli içecek ve hazır gıdaların üzerine obezite ve diyabete sebep olabilecekleri uyarısı konmalıdır.
İKİ: Bunların reklâmlarının yapılmasına kesinlikle izin verilmemelidir.
ÜÇ: Hazır gıda ve meşrubat paket ve kutuları tek tip ve renksiz olmalıdır.
DÖRT: Yuva, kreş ve okullarda hazır gıda ikramı ve satışı yapılmamalıdır.
BEŞ: Okullarda sağlık beslenme dersleri olmalıdır.
Gelelim neticeye
Amerika’ lı meşrubatçılara hak veriyor, onları destekliyorum.
Gazlı içeceklere sağlık uyarısı konması ve reklâm yasağı getirilmesi yanlıştır.
Bu uygulamaların bütün hazır gıda ve yiyecekler için geçerli olması gerekir.
Kaynaklar
2. http://www.nbcnews.com/health/health-news/fda-wants-more-detail-about-sugar-food-labels-n397751
3. http://ahmetrasimkucukusta.com/2015/07/13/haftanin-haberi/35616/
